Fale dźwiękowe to drgania cząsteczek rozprzestrzeniające się w ośrodkach materialnych. Mają częstotliwość 20-20000 Hz dla słyszalnego przez człowieka zakresu. Poza percepcją słuchową, fale dźwiękowe wykorzystywane są w: medycynie (ultrasonografia, litotrypsja), przemyśle (badania nieniszczące, czyszczenie ultradźwiękowe), komunikacji podwodnej (sonar), terapii (fonoforeza, neuromodulacja). Infradźwięki (< 20 Hz) mogą wywoływać rezonans organów wewnętrznych, a ultradźwięki (> 20 kHz) …read more.
Niebo jest niebieskie z powodu rozpraszania Rayleigha – zjawiska, w czasie którego cząsteczki powietrza rozpraszają światło słoneczne. Krótsze fale (niebieskie) rozpraszają się silniej niż dłuższe (czerwone). Dlatego obserwator na Ziemi widzi niebo w kolorze niebieskim. Przy wschodzie i zachodzie słońca promienie przechodzą przez grubszą warstwę atmosfery, co powoduje, że niebo wydaje się czerwone. Fascynujący błękit …read more.
Mechanika kwantowa opisuje zachowanie materii na poziomie atomowym i subatomowym. Ważne koncepcje to: dualizm korpuskularno-falowy (cząstki mogą zachowywać się jak fale), zasada nieoznaczoności Heisenberga (niemożność dokładnego pomiaru pozycji i pędu jednocześnie), superpozycja stanów oraz splątanie kwantowe. W odróżnieniu od fizyki klasycznej, mechanika kwantowa jest probabilistyczna – przewiduje prawdopodobieństwa zdarzeń, nie deterministyczne wyniki. Mechanika kwantowa to …read more.
Albert Einstein, twórca teorii względności, zrewolucjonizował fizykę na początku XX wieku. Teoria szczególna względności (1905) opiera się na dwóch założeniach: stałości prędkości światła i równoważności praw fizyki we wszystkich układach inercjalnych. Wprowadza zależność masy od prędkości oraz słynne E=mc². Teoria ogólna względności (1915) rozszerza koncepcję na układy nieinercjalneinterpretując grawitację jako zakrzywienie czasoprzestrzeni. Obie teorie przeszły …read more.
Elektryczność statyczna powstaje poprzez kontakt i rozdzielenie różnych materiałów. W codziennym życiu obserwujemy ją, gdy włosy przyciągane są do grzebienia lub doznajemy przeskoku ładunku po dotknięciu klamki. Zjawisko to ma przydatne zastosowania: w elektrostatycznych filtrach powietrza, drukarkach laserowych czy przy malowaniu proszkowym. Może być także niebezpieczne – powoduje ryzyko wybuchu w zakładach z łatwopalnymi materiałami, …read more.
Siła grawitacji różni się między planetami Układu Słonecznego. Na Merkurym wynosi 3,7 m/s², co stanowi 38% ziemskiej. Wenus ma grawitację 8,87 m/s² (90% Ziemi). Mars – 3,71 m/s² (38% ziemskiej). Największą siłę grawitacji ma Jowisz – 24,79 m/s² (2,5 razy więcej niż Ziemia). Saturn – 10,44 m/s² (106% ziemskiej). Uran – 8,69 m/s² (89% Ziemi). …read more.
Prędkość światła w wodzie wynosi ok. 225 000 km/s, co wynika z prawa załamania światła. Obliczamy ją dzieląc prędkość światła w próżni (299 792 458 m/s) przez współczynnik załamania wody (n = 1,33). Prędkość światła zmienia się zależnie ośrodka – im większy współczynnik załamania, tym wolniej przemieszcza się światło. Zmniejszona prędkość w wodzie powoduje zjawiska …read more.
Wzory fizyki pozwalają wyjaśnić zjawiska spotykane każdego dnia. Prawo ruchu Newtona (F=ma) opisuje przyspieszenie samochodu. Ciśnienie atmosferyczne (p=F/S) decyduje o pogodzie. Zasada zachowania energii (Ep=mgh) wyjaśnia działanie huśtawki. Opór elektryczny (R=U/I) określa przepływ prądu w urządzeniach. Optyka (n=c/v) tłumaczy załamanie światła w okularach. Prawo grawitacji (F=G(m₁m₂/r²)) odpowiada za spadanie przedmiotów. Znajomość tych zależności pomaga lepiej …read more.
Termodynamika odgrywa podstawową kwestię w gotowaniu. Podczas przygotowania obiadu energia cieplna przekształca strukturę molekularną żywności. Gotowanie to kontrolowane przekazywanie ciepła przez przewodzenie (patelnia-mięso), konwekcję (woda-makaron) i promieniowanie (grill). Procesy takie jak denaturacja białek (przy 63-73°C) czy karmelizacja węglowodanów (przy 160°C) zmieniają teksturę i smak potraw. Prawo zachowania energii – ciepło doprowadzone do potrawy równa się …read more.
Czarne dziury to obiekty kosmiczne o tak silnej grawitacji, że nawet światło nie może się z nich wydostać. Powstają po śmierci masywnych gwiazd. Posiadają horyzont zdarzeń – granicę bez powrotu. Wbrew nazwie nie są puste, mają ogromną ilość materii ściśniętą do osobliwości. Emitują promieniowanie Hawkinga i mogą zniekształcać czas. Największe czarne dziury znajdują się w …read more.